(Tôn Tây Nam) Trong bối cảnh các quốc gia ngày càng siết chặt quy định về khí thải và thương mại, ngành thép Việt Nam đang đứng trước nguy cơ lớn từ những chính sách mới của Liên minh Châu Âu (EU). Việc EU thắt chặt cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và áp dụng các biện pháp bảo vệ ngành công nghiệp nội địa không chỉ làm gia tăng chi phí xuất khẩu mà còn đặt ra nhiều rào cản mới cho doanh nghiệp Việt Nam.
Mới đây, Ủy ban Châu Âu (EC) đã công bố Kế hoạch hành động về thép và kim loại nhằm siết chặt các biện pháp kiểm soát nhập khẩu, đặc biệt là vấn đề “thép sạch”. Điều này khiến ngành thép Việt Nam – vốn có thị trường xuất khẩu chủ lực là EU – đứng trước nhiều thách thức lớn.
Siết chặt cơ chế điều chỉnh biên giới carbon
Một trong những biện pháp quan trọng được EC đưa ra là mở rộng cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đối với các sản phẩm thép và nhôm hạ nguồn. EC lo ngại rằng các doanh nghiệp có thể lẩn tránh quy định bằng cách thay đổi không đáng kể hàng hóa hoặc nhập khẩu sản phẩm hạ nguồn từ các nước có chính sách khí hậu yếu hơn. Do đó, EC cam kết đánh giá toàn diện CBAM vào quý 4 năm 2025 và đề xuất lập pháp mới để mở rộng phạm vi áp dụng, đồng thời đưa ra chiến lược chống lẩn tránh.
Bảo vệ ngành công nghiệp của châu Âu
Để tăng cường bảo vệ ngành công nghiệp, EC dự kiến điều chỉnh cơ chế phòng vệ thương mại, bao gồm:
- Giảm 15% lượng nhập khẩu các sản phẩm thép đang chịu biện pháp tự vệ. Điều này được thực hiện thông qua việc giảm tỷ lệ tự do hóa từ 1% xuống 0,1%, loại bỏ cơ chế chuyển tiếp và hạn chế tiếp cận hạn ngạch.
- Áp dụng biện pháp dài hạn mới từ 1/7/2026 khi biện pháp hiện tại hết hạn vào ngày 30/6/2026.
- Tăng cường điều tra phòng vệ thương mại đối với ngành nhôm, với các biện pháp bổ sung có thể được công bố trong thời gian tới.
- Áp dụng quy tắc xuất xứ “nấu chảy và đúc”, nhằm ngăn chặn hành vi lẩn tránh thuế quan bằng cách thay đổi công đoạn sản xuất tại các nước không thuộc phạm vi áp dụng.
Ngành thép Việt Nam gặp khó khăn
Ngành thép Việt Nam đang đứng trước những thử thách không nhỏ khi EU, thị trường xuất khẩu thép lớn nhất của Việt Nam, chiếm 23% tổng lượng xuất khẩu, áp dụng các biện pháp hạn chế nhập khẩu mới. Điều này khiến các doanh nghiệp thép trong nước gặp khó khăn trong việc tiếp cận và duy trì thị phần tại đây.
Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại, Liên minh Châu Âu (EU) sẽ chủ động tiến hành điều tra chống bán phá giá, không cần phải đợi thiệt hại thực tế xảy ra. Điều này yêu cầu các doanh nghiệp thép Việt Nam phải nhanh chóng rà soát lại toàn bộ hoạt động sản xuất, xuất khẩu của mình để tuân thủ nghiêm ngặt các quy định mới.
Trong năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu khoảng 12,62 triệu tấn thép, tăng 13,47% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, với việc EU thắt chặt các quy định kiểm soát, các doanh nghiệp thép cần phải thay đổi chiến lược kịp thời để giảm thiểu tác động và tránh nguy cơ bị hạn chế xuất khẩu trong tương lai.
Bước sang tháng 1/2025, xuất khẩu sắt thép của Việt Nam ghi nhận chỉ đạt 919.875 tấn, với kim ngạch đạt 611 triệu USD, giảm mạnh 19% về lượng và 24% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xuất khẩu trung bình đạt 664,2 USD/tấn, giảm 6%. Mỹ vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất, đạt kim ngạch 75 triệu USD, nhưng giảm 32% so với cùng kỳ năm trước.
Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp trong ngành thép cần theo dõi sát sao những diễn biến mới và chủ động điều chỉnh chiến lược sản xuất, kinh doanh để duy trì thị phần tại EU cũng như mở rộng ra các thị trường tiềm năng khác.
#Tontaynam
#vunngbentheothoigian
#tanamazgold
#tanamazplatium
#tondoctor
#tinnganhthep
