(Tôn Tây Nam) – Ngày 12/3/2025, Mỹ đã quyết định áp thuế nhập khẩu bổ sung đối với nhiều quốc gia, đặc biệt là Trung Quốc. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ hàng hóa từ các nước này chuyển qua Việt Nam để “rửa nguồn” trước khi xuất khẩu sang Mỹ. Đây không chỉ là vấn đề của riêng các doanh nghiệp xuất khẩu thép mà còn ảnh hưởng đến toàn bộ ngành công nghiệp và nền kinh tế Việt Nam.
Tác Động Của Thuế Nhập Khẩu Mới Đối Với Ngành Thép Việt Nam
1. Nguy cơ gia tăng thép nhập khẩu từ Trung Quốc
Theo ông Đinh Quốc Thái, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), việc Mỹ áp thuế cao đối với thép Trung Quốc có thể khiến lượng thép từ quốc gia này tràn vào Việt Nam. Nếu không có biện pháp kiểm soát chặt chẽ, điều này có thể ảnh hưởng đến thị trường nội địa và làm gia tăng nguy cơ Việt Nam bị giám sát chặt hơn từ Mỹ do lo ngại về vấn đề xuất xứ hàng hóa.
Cùng với đó, Bộ Thương mại Mỹ cho biết, trong năm 2024 Trung Quốc chỉ xuất khẩu một lượng thép tối thiểu sang Mỹ do thuế chống bán phá giá cao, lên tới 400%. Tuy nhiên, Trung Quốc đã xuất khẩu 8 triệu tấn thép sang Hàn Quốc, Brazil, Nhật Bản và Canada những quốc gia đang được hưởng mức thuế 0% từ Mỹ – chiếm 10% tổng xuất khẩu thép của Trung Quốc.
Trong khi đó, bốn quốc gia này đã xuất khẩu tổng cộng 13,7 triệu tấn thép sang Mỹ, chiếm 52% tổng lượng thép nhập khẩu của Mỹ. Mặc dù không có dữ liệu chính thức xác nhận việc thép Trung Quốc được vận chuyển gián tiếp vào Mỹ thông qua các quốc gia miễn thuế này, nhưng lệnh áp thuế mới của Mỹ có khả năng nhằm ngăn chặn các nỗ lực vận chuyển qua trung gian để né thuế.
2. Khó khăn trong xuất khẩu sang các thị trường lớn
Không chỉ Mỹ, EU cũng đang thực hiện các chính sách bảo hộ thương mại, bao gồm thuế carbon biên giới (CBAM), nhằm kiểm soát lượng khí thải từ quá trình sản xuất thép. Điều này đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt hơn đối với các doanh nghiệp xuất khẩu, buộc họ phải đầu tư vào công nghệ xanh, giảm phát thải để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Cơ Hội Nào Cho Ngành Thép Việt Nam?
1. Ít bị ảnh hưởng bởi thuế mới của Mỹ
Theo SSI Research, thép Việt Nam đã chịu thuế 25% theo Mục 232 từ năm 2018. Điều này có nghĩa là mức thuế mới không gây ảnh hưởng nghiêm trọng như đối với các quốc gia khác. Việt Nam vẫn có cơ hội duy trì xuất khẩu sang Mỹ, đặc biệt nếu các doanh nghiệp chứng minh được nguồn gốc xuất xứ minh bạch.
2. Tận dụng lợi thế cạnh tranh công bằng hơn
Trước đây, nhiều quốc gia được hưởng mức thuế ưu đãi hơn Việt Nam, khiến doanh nghiệp Việt gặp bất lợi trong xuất khẩu. Tuy nhiên, khi thuế mới áp dụng đồng đều hơn giữa các nước, doanh nghiệp Việt có cơ hội cạnh tranh sòng phẳng hơn, đặc biệt khi sản phẩm đáp ứng tốt các tiêu chuẩn quốc tế.
3. Mở rộng thị trường xuất khẩu ngoài Mỹ
Theo số liệu từ Hải quan Việt Nam, Mỹ là thị trường xuất khẩu thép lớn nhất của Việt Nam trong năm 2024 với mức tăng trưởng ấn tượng 55% so với cùng kỳ, đạt 1,3 tỷ USD, chiếm 15% tổng giá trị xuất khẩu sắt thép của Việt Nam.
Với mức tăng trưởng và đóng góp đáng kể này, các nhà xuất khẩu thép Việt Nam có thể sẽ áp dụng cách tiếp cận thận trọng để tránh các cuộc điều tra chống bán phá giá tiềm ẩn từ các cơ quan chức năng của Mỹ. Đây cũng có thể là động lực để doanh nghiệp Việt tìm kiếm các thị trường thay thế như ASEAN, Trung Đông, châu Phi hoặc Nam Mỹ. Những khu vực này có nhu cầu cao về thép xây dựng và ít bị ràng buộc bởi các biện pháp bảo hộ thương mại như Mỹ và EU.
Giải Pháp Ứng Phó Dành Cho Doanh Nghiệp
1. Kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc xuất xứ
Để tránh rủi ro bị Mỹ áp thuế bổ sung do nghi vấn “rửa nguồn”, các doanh nghiệp thép Việt Nam cần đảm bảo nguồn nguyên liệu đầu vào minh bạch, có đầy đủ giấy tờ chứng nhận xuất xứ. Cần tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý để đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định về xuất xứ hàng hóa.
2. Đầu tư vào công nghệ sản xuất xanh
Các biện pháp bảo hộ như CBAM của EU đang khiến ngành thép toàn cầu dịch chuyển mạnh mẽ sang sản xuất thép xanh. Doanh nghiệp Việt cần nhanh chóng đầu tư vào công nghệ giảm phát thải, sử dụng năng lượng tái tạo để đáp ứng yêu cầu của các thị trường lớn.
3. Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu
Thay vì phụ thuộc vào Mỹ, doanh nghiệp Việt có thể đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường như ASEAN, Trung Đông, châu Phi hoặc Nam Mỹ. Việc đa dạng hóa thị trường sẽ giúp giảm thiểu rủi ro khi một thị trường lớn thay đổi chính sách.
4. Nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng
Thay vì cạnh tranh về giá với thép nhập khẩu giá rẻ, doanh nghiệp Việt nên tập trung vào phân khúc sản phẩm chất lượng cao, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe hơn. Điều này giúp tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn, giảm bớt áp lực cạnh tranh về giá.
Tôn Tây Nam – Đồng Hành Cùng Ngành Thép Việt Nam
Trong bối cảnh thị trường biến động, Tôn Tây Nam luôn cam kết cung cấp các sản phẩm tôn chất lượng cao, đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn xuất xứ và tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế. Chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong ngành để vượt qua thách thức và phát triển bền vững.
Tiếp tục theo dõi chuyên mục “Tin ngành Thép” của Tôn Tây Nam để cập nhật những thông tin mới nhất về thị trường thép!
